Lityum piller ve bataryalar; IATA Tehlikeli Madde Düzenlemeleri (DGR) ve ICAO teknik talimatlarına uygun olarak doğru sınıflandırıldığında, onaylı ambalajlara konulduğunda, tehlike etiketleriyle işaretlendiğinde ve usulüne uygun belgelendiğinde hava yoluyla güvenle sevk edilebilir. Tek başına gönderilen lityum iyon piller (UN 3480) yolcu uçaklarında kesinlikle taşınamaz; yalnızca kargo uçaklarında ve en fazla %30 şarj seviyesinde (State of Charge - SoC) taşınabilir.
Pil ve Batarya Sınıflandırmanızı Belirleyin
| UN Numarası | Resmi Sevkiyat Tanımı | Temel Hava Yolu Taşınma Kuralları |
|---|---|---|
| UN 3480 | Lityum İyon Piller (Cihazdan bağımsız, tek başına sevk edilen şarj edilebilir bataryalar) | Yalnızca Kargo Uçağı (Cargo Aircraft Only - CAO); maksimum %30 şarj seviyesi; Bölüm IA, IB veya II paketleme kuralları geçerlidir |
| UN 3481 | Ekipmanla Birlikte Paketlenmiş veya Cihaz İçine Yerleştirilmiş Lityum İyon Piller | Belirlenen watt-saat (Wh) ve miktar sınırları dahilinde yolcu ve kargo uçaklarında taşınabilir |
| UN 3090 | Lityum Metal Piller (Şarj edilemeyen, tek başına sevk edilen piller) | Yalnızca Kargo Uçağı; hücre ve batarya başına katı lityum ağırlık limitleri uygulanır |
| UN 3091 | Ekipmanla Birlikte veya Cihaz İçinde Bulunan Lityum Metal Piller | Net lityum içeriği kısıtlamalarına uymak kaydıyla yolcu uçaklarında kabul edilebilir |
Hava Yolu Sevkiyatlarında Kritik Emniyet Kuralları
- Yalnızca Kargo Uçağı (CAO) Etiketi: UN3480 kapsamındaki tüm gönderilerde ve net batarya ağırlığı 5 kg'ı aşan UN3481 paketlerinde turuncu renkli "Cargo Aircraft Only" etiketi zorunludur.
- UN 38.3 Test Raporu Uyumluluğu: Taşınacak tüm pil ve hücre tiplerinin irtifa simülasyonu, termal şok, titreşim ve kısa devre aşamalarını içeren UN 38.3 testlerini geçmiş olması ve üreticinin resmi Test Özeti (Test Summary) belgesi sunması şarttır.
- Doğru Paketleme Talimatı (Packing Instruction): Bataryanın Watt-saat (Wh) gücü, koli içi adedi ve brüt ağırlığı; PI 965, PI 966 veya PI 967 paketleme standartlarından hangisinin uygulanacağını belirler (1,2 metre düşme testi onaylı ambalaj gerektirir).
- Kusurlu ve Hasarlı Piller Yasaktır: Arızalı, şişmiş, hasar görmüş veya geri çağrılmış lityum bataryaların hava yoluyla taşınması kesinlikle yasaktır.
Sevkiyat İçin Gerekli Resmi Belgeler
- Gönderici Tehlikeli Madde Beyannamesi (DGD): IATA sertifikalı tehlikeli madde personeli tarafından doldurulan ve imzalanan Shipper's Declaration for Dangerous Goods.
- UN 38.3 Test Özeti (Test Summary): Batarya üreticisinden temin edilen onaylı test sertifikası.
- Teknik Veri Sayfası (MSDS / SDS): Bataryanın kimyasal yapısını, watt-saat değerini ve net ağırlığını gösteren güvenlik bilgi formu.
- Hava Yolu Konşimentosu (AWB) ve Fatura: AWB üzerinde doğru UN numarası, ambalaj talimatı ve tehlikeli madde bildirim şerhi yer almalıdır.
Marinex Tehlikeli Madde Taşımacılığını Nasıl Yönetir?
Marinex Logistics, IATA Tehlikeli Madde Elleçleme ve Kabul Sertifikasına sahip ve TSA onaylı Dolaylı Hava Taşıyıcısı (Indirect Air Carrier - IAC) olarak faaliyet göstermektedir. Uzman hava kargo ekibimiz; tehlikeli maddeleri, lityum bataryalı yüksek teknoloji ürünlerini ve zamana duyarlı yükleri uluslararası uçuş emniyeti standartlarına tam uyumla yönetir. Lityum Batarya Güvenlik Belgesi ve IATA Tehlikeli Madde Beyannamesi örneklerine web sitemizin dokümanlar ve formlar sayfasından ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Lityum piller uçakla taşınabilir mi?
Evet, uluslararası tehlikeli madde taşımacılığı kurallarına tam uyum sağlandığı sürece taşınabilir. Tek başına taşınan bataryalar kargo uçaklarında en fazla %30 şarjla taşınırken, cihaz içine monteli piller belirli limitlerde yolcu uçaklarında da taşınabilir.
UN 3480 ile UN 3481 arasındaki fark nedir?
UN 3480 cihazdan ayrı, tek başına taşınan lityum iyon pilleri (yedek bataryalar, powerbankler gibi) kapsar. UN 3481 ise bir cihazın içinde monteli olan veya cihazla aynı kutuda ambalajlanan pilleri ifade eder (örneğin dizüstü bilgisayarlar, elektrikli el aletleri).
%30 şarj kuralı ne anlama gelir?
Lityum iyon bataryanın uçuşa verilirken tam kapasitesinin en fazla yüzde 30'u kadar enerji yüklü olması demektir. Bu kısıtlama, uçuş esnasında termal kaçak (thermal runaway) ve kendiliğinden tutuşma riskini minimuma indirir.
Her lityum pil gönderisinde Tehlikeli Madde Beyannamesi (DGD) zorunlu mudur?
Bölüm IA ve IB kapsamındaki tam regüle sevkiyatlarda DGD zorunludur. Belirli küçük kapasiteli tüketici pilleri Bölüm II istisnalarından yararlanarak basitleştirilmiş etiketlemeyle taşınabilir.
Batarya ve Elektronik Yüklerinizi Güvenle Uçurun:
Batarya teknik özelliklerinizi ve SDS belgelerinizi uzman tehlikeli madde operasyon ekibimize iletin, en uygun uçuş rotasını ve paketleme planını hazırlayalım. Taşımacılık hizmetlerimizi inceleyin veya hemen hava kargo teklifi alın.